CHORA┬ú GREGORIA├ĹSKI W POLSCE




     W Polsce chora┬│ gregoria├▒ski pojawi┬│ si├¬ r├│wnocze┬Ânie z powstaniem miejsc jego wykonywania. Mowa tutaj oczywi┬Âcie o katedrach w Poznaniu, w Gnie┬╝nie, Wroc┬│awiu, Krakowie i Ko┬│obrzegu, jak te┬┐ o o┬Ârodkach monastycznych, jak opactwo benedyktyn├│w w Ty├▒cu. Zachowane s┬▒ z tego czasu do dzisiaj najstarsze zabytki chora┬│u gregoria├▒skiego, takie jak Exultet w Sakramentarzu tynieckim z ok. 1060 roku, Pontyfika┬│ krakowski sprzed 1110 roku, Exultet w Ewangeliarzu p┬│ockim z ok. 1130 roku. W XII wieku pojawi┬│ si├¬ w Polsce chora┬│ cysterski (J├¬drzej├│w, L┬▒d, ┬úekno). Z XIII wieku pochodz┬▒ zabytki chora┬│u franciszka├▒sko-rzymskiego (Gradua┬│ krakowski klarysek, r├¬kopisy staros┬▒deckie, Gradua┬│ p┬│ocki). Na prze┬│omie XIII i XIV wieku wyodr├¬bni┬│ si├¬ chora┬│ diecezjalny (kalendarz rzymski z uwzgl├¬dnieniem ┬Âwi┬▒t lokalnych). Najstarsze w┬Âr├│d zachowanych to: Gradua┬│ wi┬Âlicki z ok. 1300 roku oraz Antyfonarz kielecki z 1372 roku. Ponadto rozwija┬│a si├¬ tw├│rczo┬Â├Ž rodzima - Officia rymowane o ┬Âw. Wojciechu i ┬Âw. Stanis┬│awie Wincentego z Kielc (1253 rok), a tak┬┐e Officia o ┬Âw. Jadwidze oraz ┬Âw. Jacku. Wa┬┐n┬▒ rol├¬ w rozwoju chora┬│u gregoria├▒skiego w Polsce odegra┬│a Akademia Krakowska, w kt├│rej ju┬┐ w XV wieku powsta┬│a katedra muzyki (Wac┬│aw z Szamotu┬│, Stanis┬│aw Obolec, Stanis┬│aw z Olkusza, Jakub Marcin, Jan z Szyd┬│owa). W XVI wieku dzia┬│ali tu teoretycy Sebastian z Felsztyna i M. Kromer. Chora┬│ gregoria├▒ski stanowi┬│ tak┬┐e przedmiot obrad synod├│w ko┬Âcielnych. Na zlecenie Synod├│w Piotrkowskich wydano Rytua┬│ piotrkowski (zawiera┬│ Editio medicea). W XVIII oraz XIX wieku, tak jak w ca┬│ej Europie, tak r├│wnie┬┐ i w Polsce dosz┬│o do zaniedbania praktyki wykonawczej chora┬│u gregoria├▒skiego.


Przyk┬│ad gregoria├▒skiego zapisu nut
pie┬Â├▒ Vultum Tuum


     Odrodzenie chora┬│u gregoria├▒skiego dokona┬│o si├¬ za przyczyn┬▒ szko┬│y ratyzbo├▒skiej (ruch cecylia├▒ski; w Polsce rozpocz├¬┬│o si├¬ od ks. J├│zefa Surzy├▒skiego oraz ks. Henryka Nowackiego). Celem Cecylia├▒skiego Stowarzyszenia by┬│a naprawa i reforma katolickiej muzyki ko┬Âcielnej w duchu zarz┬▒dze├▒ Stolicy Apostolskiej, polegaj┬▒ca mi├¬dzy innymi na przeciwstawieniu si├¬ ingerencji element├│w ┬Âwieckich do muzyki ko┬Âcielnej, jak r├│wnie┬┐ na wyeliminowaniu z ko┬Âcio┬│a muzyki o charakterze operowym i popisowym. ┬Žrodkami do skutecznego przeprowadzenia owej reformy mia┬│o by├Ž piel├¬gnowanie chora┬│u gregoria├▒skiego, popieranie muzyki polifonicznej, tak dawnej jak i nowej, piel├¬gnowanie ┬Âpiewu ch├│r├│w ko┬Âcielnych, troska o poprawn┬▒ gr├¬ organow┬▒ oraz troska o stan organistowski. Przedstawiciele tego ruchu byli zwolennikami chora┬│u gregoria├▒skiego i klasycznej polifonii, tej zw┬│aszcza w stylu palestrinowskim. Szko┬│a ratyzbo├▒ska d┬▒┬┐y┬│a do przywr├│cenia praktyki wykonania chora┬│u gregoria├▒skiego w oparciu o wydanie medycejskie. W 1851 roku wydano faksymile kodeksu 359 z Sankt Gallen i postawiono tez├¬, ┬┐e w ┬Âpiewie chora┬│u powinno si├¬ powr├│ci├Ž do orygina┬│u, ┬┐e powinien on by├Ž on zgodny z najstarszymi r├¬kopisami. Sta┬│o si├¬ to my┬Âl┬▒ przewodni┬▒ dla rozwijaj┬▒cego si├¬ cecylianizmu

Powr├│t



Niniejsza strona jest stron▒ fanowsk▒, prowadzon▒ przez fanˇw zespo│ˇw Gregorian oraz Mistic, niepowi▒zan▒ z ┐adn▒ wytwˇrni▒ p│ytow▒