CHORA┬ú GREGORIA├ĹSKI WSP├ô┬úCZE┬ŽNIE



      Chora┬│ gregoria├▒ski, jako najstarszy ┬Âpiew Ko┬Âcio┬│a, zosta┬│ jeszcze raz uznany przez soborowe nauczanie, jak i okre┬Âlony wprost, jako w┬│asny ┬Âpiew liturgii rzymskiej. Dlatego te┬┐ w liturgicznych czynno┬Âciach ma on swoje uprzywilejowane miejsce po┬Âr├│d innych r├│wnorz├¬dnych ┬Âpiew├│w - polifonii czy pie┬Âni ko┬Âcielnych. Niestety, historia wprowadzenia reformy soborowej, a zw┬│aszcza chora┬│u gregoria├▒skiego, nie jest zbyt chlubn┬▒ kart┬▒. Jak zauwa┬┐a ks. Pawlak: podj├¬to ow┬▒ odnow├¬ jednostronnie. W pierwszym rz├¬dzie ca┬│kowicie wyeliminowano j├¬zyk ┬│aci├▒ski i ┬Âpiew gregoria├▒ski oraz wszelki ┬Âpiew w j├¬zyku ┬│aci├▒skim (np. wielu duszpasterzy to w┬│a┬Ânie uwa┬┐a┬│o za istot├¬ odnowy). Chora┬│ gregoria├▒ski, jako najstarszy i najczcigodniejszy ┬Âpiew Ko┬Âcio┬│a, zosta┬│ jeszcze raz uznany za w┬│asny ┬Âpiew liturgii rzymskiej. Dlatego te┬┐ ma on pierwsze miejsce w liturgii w por├│wnaniu z innymi ┬Âpiewami, czy to polifonicznymi, czy te┬┐ ┬Âpiewem ludowym. Chora┬│ gregoria├▒ski niesie w swojej istocie jaki┬ niepodwa┬┐alny element sakralno┬Âci. Jest modlitw┬▒, co stanowi jego istot├¬. S┬│usznie stwierdza Pociej: w tym obszarze muzyki (chora┬│u), je┬Âli chodzi o kultur├¬ zachodu, sacrum urzeczywistnia si├¬ z bezwzgl├¬dn┬▒ oczywisto┬Âci┬▒.
W rozwa┬┐aniach na temat estetyki chora┬│u gregoria├▒skiego Dominicus Johner zwraca nasz┬▒ uwag├¬, na to, ┬┐e pi├¬kno chora┬│owe tylko w cz├¬┬Âci i tylko w pewnej mierze jest z tego ┬Âwiata. S┬│ycha├Ž bowiem w chorale jakby echo tych pie┬Âni, kt├│re ┬Âwi├¬ci stale zanosz┬▒ przed tron Boga. Chora┬│ gregoria├▒ski jest wi├¬c szczeg├│lnym ┬Âpiewem Ko┬Âcio┬│a. Synod Ko┬Âcio┬│a tarnowskiego zwraca uwag├¬, na to, ┬┐e ┬Âpiew gregoria├▒ski zajmuje w liturgii rzymskiej pierwsze miejsce w┬Âr├│d wszystkich rodzaj├│w ┬Âpiew├│w.
Tak samo stwierdzaj┬▒ wszystkie posoborowe synody, kt├│re mia┬│y miejsce w Polsce. Zako├▒czony w czerwcu 1999 roku synod Ko┬Âcio┬│a sandomierskiego przypomina, ┬┐e chora┬│ gregoria├▒ski zajmuje w┬Âr├│d innych ┬Âpiew├│w pierwsze miejsce. Dobrze by┬│oby nauczy├Ž wiernych ┬│atwiejszych ┬Âpiew├│w gregoria├▒skich. Tam, za┬Â, gdzie pozwalaj┬▒ na to warunki, nale┬┐y celebrowa├Ž Msz├¬ ┬Âwi├¬t┬▒ ze ┬Âpiewem kap┬│ana i ludu w j├¬zyku ┬│aci├▒skim.

      W Konstytucji o liturgii m├│wi si├¬ o potrzebie wydawniczej ┬Âpiewnik├│w dla tego rodzaju ┬Âpiewu. Nale┬┐y te┬┐ doko├▒czy├Ž reform├¬ rozpocz├¬t┬▒ przez papie┬┐a Piusa X i kontynuowa├Ž wydawanie autentycznych ┬Âpiew├│w gregoria├▒skich. Trzeba tak┬┐e pomy┬Âle├Ž o innych, nowych wydawnictwach, zw┬│aszcza prostszych ┬Âpiew├│w, kt├│re odpowiada┬│yby potrzebom wiernych. Konstytucja stwierdza, i┬┐ zaleca si├¬ przygotowa├Ž wydanie, zawieraj┬▒ce ┬│atwiejsze melodie do u┬┐ytku mniejszych Ko┬Âcio┬│├│w.

      Instrukcja o muzyce ko┬Âcielnej zaleca przede wszystkim trosk├¬ o studium i praktyk├¬ ┬Âpiewu gregoria├▒skiego, albowiem przez swoje szczeg├│lne w┬│a┬Âciwo┬Âci stanowi on nader wa┬┐n┬▒ podstaw├¬ dla uprawiania muzyki sakralnej. Wprowadzenie do Msza┬│u, zwraca uwag├¬ na znajomo┬Â├Ž chora┬│u gregoria├▒skiego ze wzgl├¬d├│w praktycznych i stwierdza: poniewa┬┐ coraz cz├¬┬Âciej zbieraj┬▒ si├¬ wierni r├│┬┐nych narodowo┬Âci, trzeba si├¬ stara├Ž, aby umieli oni ┬Âpiewa├Ž razem w j├¬zyku ┬│aci├▒skim przynajmniej niekt├│re cz├¬┬Âci mszy. Tu nale┬┐y upatrywa├Ž sens sprawowania Mszy ┬Âwi├¬tej w wi├¬kszych ko┬Âcio┬│ach w j├¬zyku ┬│aci├▒skim, co zauwa┬┐a ks. Pawlak: msze celebrowane w j├¬zyku ┬│aci├▒skim spe┬│niaj┬▒ swoje zadania w├│wczas, gdy j├¬zyk ten b├¬dzie u┬┐ywany w ┬Âpiewach, a nie tylko w recytacji.

      Szczeg├│lne swoje miejsce chora┬│ gregoria├▒ski powinien znale┬╝├Ž w liturgii sprawowanej w seminariach duchownych i domach zakonnych podczas rekolekcji, czy zjazd├│w kap┬│a├▒skich, w ko┬Âcio┬│ach katedralnych, a tak┬┐e w wi├¬kszych ko┬Âcio┬│ach miejskich. Instrukcja Episkopatu przypomina, ┬┐e trzeba si├¬ zatroszczy├Ž w szczeg├│lny spos├│b o to, by chora┬│ gregoria├▒ski znalaz┬│ wi├¬cej miejsca ni┬┐ dot┬▒d (IEp VI, 31d), zw┬│aszcza podczas liturgii odprawianej w j├¬zyku ┬│aci├▒skim. Synod kielecki stwierdza, ┬┐e to w┬│a┬Ânie duchowie├▒stwo ma budzi├Ž w┬Âr├│d wiernych rozmi┬│owanie ┬Âpiewu gregoria├▒skiego. Do tego jednak sami duchowni maj┬▒ by├Ž przygotowani przez dobr┬▒ szko┬│├¬ chora┬│u gregoria├▒skiego w seminarium duchownym. Tak┬┐e ch├│ry ko┬Âcielne powinny do swojego repertuaru wybiera├Ž jak najwi├¬cej ┬Âpiew├│w chora┬│owych. Chora┬│ bowiem jest najlepsz┬▒ szko┬│┬▒ muzyki ko┬Âcielnej. Ci, kt├│rzy uczestnicz┬▒ we wsp├│lnym odmawianiu brewiarza - stwierdza instrukcja Episkopatu Polski - powinni go ┬Âpiewa├Ž. To zalecenie dotyczy najpierw seminari├│w duchownych i dom├│w zakonnych. Wa┬┐niejsze godziny, zw┬│aszcza Jutrznia (Laudes matutinae) i Nieszpory powinny by├Ž ┬Âpiewane w niedziel├¬ i ┬Âwi├¬ta. O ile w domach zakonnych, czy seminariach duchownych nie ┬Âpiewa si├¬ Liturgii Godzin w j├¬zyku ┬│aci├▒skim, to jednak korzysta si├¬ do ich wykonywania z gregoria├▒skich ton├│w psalmowych zawartych w Liber usualis. W tym wzgl├¬dzie wydaje si├¬ s┬│uszn┬▒ sugestia, by te ┬Âpiewy zosta┬│y ujednolicone, by autentycznie nawi┬▒zywa┬│y do melodii chora┬│owych, a nie by┬│y tylko bardzo s┬│abymi nieraz pr├│bami na┬Âladownictwa chora┬│owego.

      Instrukcja Episkopatu Polski z 1979 roku zaznacza, ┬┐e w muzyce liturgicznej, ┬Âpiewem jednog┬│osowym jest chora┬│ gregoria├▒ski. Chodzi w istocie o to, by znane dawniej ┬Âpiewy gregoria├▒skie zosta┬│y cz├¬┬Âciej wykorzystane w liturgii. Biskupi polecili, aby wierni umieli ┬Âpiewa├Ž po ┬│acinie niekt├│re cz├¬┬Âci Mszy ┬Âwi├¬tej ze wzgl├¬du na celebracj├¬ w tym j├¬zyku w grupach mi├¬dzynarodowych (IEp II, 17). Wiadomo przecie┬┐, jak wiele jest takich okazji, chocia┬┐by pielgrzymki piesze na Jasn┬▒ G├│r├¬, w kt├│rych uczestnicz┬▒ ostatnio dosy├Ž liczne grupy obcokrajowc├│w, albo jak Mi├¬dzynarodowy Kongres Eucharystyczny, czy te┬┐ procesje ku czci ┬Âwi├¬tych polskich, (np. ┬Âw. Stanis┬│awa w Krakowie), czy uroczysto┬Âci ┬Âw. Wojciecha w Gnie┬╝nie, a nawet uroczysto┬Âci, na kt├│re wybiera├Ž si├¬ b├¬d┬▒ wierni z Polski do Rzymu. Zestaw takich ┬Âpiew├│w zawiera wydany w Rzymie, z okazji Roku ┬Žwi├¬tego, ┬Âpiewnik Jubilate Deo. Synod Prowincjalny, zamkni├¬ty w 1983 roku w Krakowie, stwierdza, ┬┐e nale┬┐y do┬│o┬┐y├Ž stara├▒, aby wierni ca┬│ej Metropolii znali jednolite melodie sta┬│ych cz├¬┬Âci oraz ┬│atwiejsze melodie gregoria├▒skie. Ma to szczeg├│lne znaczenie w miejscach pielgrzymkowych, turystycznych i uzdrowiskowych. Na konieczno┬Â├Ž piel├¬gnowania ┬Âpiewu chora┬│u gregoria├▒skiego zwraca uwag├¬ tak┬┐e Synod diecezji cz├¬stochowskiej - w parafiach, w┬Âr├│d r├│┬┐nych form ┬Âpiewu liturgicznego i muzyki ko┬Âcielnej nie powinno si├¬ zaniedbywa├Ž ┬Âpiewu ┬│aci├▒skich pie┬Âni wielog┬│osowych i ┬Âpiewu gregoria├▒skiego.

      Z wielkim niepokojem II Synod Plenarny w swoich tekstach roboczych stwierdza, ┬┐e zanika znajomo┬Â├Ž (w Ko┬Âciele Polskim) ze strony wiernych nawet najprostszych melodii gregoria├▒skich. W zaleceniach pastoralnych Synod ten wskazuje na konkretne ┬Âpiewy, takie jak: Missa De Angelis (VIII), Credo III, Pater noster oraz dialogi, kt├│re nale┬┐y nauczy├Ž wiernych. Dla upowszechnienia takich ┬Âpiew├│w mog┬│oby s┬│u┬┐y├Ž, ju┬┐ przecie┬┐ dawno oczekiwane, og├│lnopolskie wydanie ┬Âpiew├│w ┬│aci├▒skich. Konstytucja o Liturgii m├│wi przecie┬┐ o potrzebie tego rodzaju publikacji; wspomina tak┬┐e o ┬Âpiewach, kt├│re odpowiada┬│yby potrzebom wiernych.
Dlatego mo┬┐e s┬│usznym by┬│oby zainteresowa├Ž si├¬ wydaniem takich prostych ┬Âpiew├│w dla potrzeb Ko┬Âcio┬│a w Polsce. Jak┬▒┬ pr├│b┬▒ w tym wzgl├¬dzie jest ┬Âpiewnik Gaude Mater wydany przez ks. Wies┬│awa K┬▒dziel├¬ w Warszawie. Jest to jednak ┬Âpiewnik do wewn├¬trznych potrzeb prowadzonej przez niego scholi gregoria├▒skiej. W 1999 roku w Tarnowie ukaza┬│ si├¬ tak┬┐e ┬Âpiewnik Cantate, jako ┬Âpiewnik seminaryjny, kt├│ry w swojej II cz├¬┬Âci zawiera w┬│a┬Ânie ┬Âpiewy ┬│a┬│a┬Ânie ┬Âpiewy ┬│a┬│ Ratzinger stwierdza, ┬┐e w pie┬Âni pochwalnej zostaje stworzona mo┬┐liwo┬Â├Ž objawienia si├¬ Jezusa, kiedy bowiem przez ┬Âpiew np. wyra┬┐ona zostaje skrucha, powstaje w nas droga serca, u kt├│rej kresu dochodzi si├¬ do Jezusa. W tym w┬│a┬Ânie wyra┬┐a si├¬ niezaprzeczalna warto┬Â├Ž muzyki liturgicznej, kt├│r┬▒ najpe┬│niej wida├Ž na przyk┬│adzie chora┬│u gregoria├▒skiego. Prefekt Kongregacji Nauki Wiary m├│wi, ┬┐e muzyka ods┬│ania zasypan┬▒ drog├¬ do serca, do centrum naszego istnienia tam, gdzie styka si├¬ ono z istnieniem Stw├│rcy i Zbawiciela. Gdziekolwiek to si├¬ udaje, muzyka staje si├¬ drog┬▒ prowadz┬▒c┬▒ do Jezusa; drog┬▒, na kt├│rej B├│g ukazuje swoje zbawienie. Chora┬│ gregoria├▒ski, bez w┬▒tpienia i dzisiaj potrzebuje wi├¬cej zwolennik├│w, aby m├│g┬│ si├¬ przebi├Ž przez wielki g┬▒szcz muzyki, kt├│ra identyfikuje si├¬ z Ko┬Âcio┬│em, niestety, cz├¬sto nie maj┬▒c z nim tak naprawd├¬ nic wsp├│lnego. Trzeba tak┬┐e dostrzec du┬┐e zainteresowanie chora┬│em, zw┬│aszcza w┬Âr├│d ┬Âwieckich. Nowe badania, pocz┬▒wszy od Dom E. Cardina oraz jego nast├¬pc├│w w Solesmes, rokuj┬▒ dzisiaj nadziej├¬ na jeszcze wi├¬ksze znaczenie chora┬│u w muzyce ko┬Âcielnej.

Powr├│t



Niniejsza strona jest stron▒ fanowsk▒, prowadzon▒ przez fanˇw zespo│ˇw Gregorian oraz Mistic, niepowi▒zan▒ z ┐adn▒ wytwˇrni▒ p│ytow▒